Kadavradan Karaciğer Nakli Nedir?

Kadavradan karaciğer nakli, beyin ölümü gerçekleşmiş bir bireyden alınan tam karaciğerin, kronik karaciğer yetmezliği bulunan ve kadavra bekleme listesinde yer alan bir hastaya nakledilmesi işlemidir. Organ nakli sayısının artırılmasında öncelikli hedef, kadavradan yapılan nakillerin artırılması olmalıdır.

Kadavradan Organ Bağışının Koşulları

Kadavradan organ bağışının gerçekleşebilmesi için bazı yasal ve tıbbi koşullar bulunmaktadır:

• Yoğun bakım şartlarında beyin ölümü gerçekleşmiş olmalıdır. Bu tanı, uzman doktorlardan oluşan bir kurul kararıyla ilan edilir.
• Vericinin karaciğer hastalığı, aktif enfeksiyon, kanser veya viral hepatit gibi bulaşıcı hastalıkları bulunmamalıdır.
• Verici sağlığında organlarını bağışlamış olsa dahi, kanuni varisinin onayı olmadan organları alınamaz.

Kadavradan Karaciğer Nakli Başvuru Süreci

Kadavradan karaciğer nakli olmak isteyen hastalar, öncelikle bir Organ Nakli Merkezi’ne başvurarak Organ Nakli Koordinatörü ile görüşmelidir. Başvuru sırasında kimlik, kan grubu belgesi ve epikriz gibi belgeler istenir. Bu bilgiler kaydedilerek hastaya ait bir dosya oluşturulur. Dosya, Organ Nakli Konseyi tarafından incelenir ve uygun görülmesi halinde Ulusal Bekleme Listesi’ne kayıt yapılır.

Bekleme süresince belirli aralıklarla muayene ve tetkiklerin yenilenmesi gerekir. Bu süre zarfında hastanın herhangi bir sağlık değişikliğini Organ Nakli Koordinatörü’ne bildirmesi zorunludur. Amaç, en uygun karaciğerin en uygun hastaya en iyi şartlarda nakledilmesidir.

Bildirilmesi Gereken Durumlar

Bekleme listesinde olan hastaların aşağıdaki durumlarda merkezi bilgilendirmesi gerekir:

• Herhangi bir hastanede tedavi veya tetkik amacıyla yatış yapılmışsa,
• Enfeksiyon hastalığı gelişmişse,
• Adres veya telefon numarası değişmişse,
• Uzun süre şehir dışında kalınacaksa.

Kadavradan Nakil İçin Çağrı Geldiğinde

Organ nakli için çağrıldığınızda dikkat etmeniz gereken önemli noktalar şunlardır:

• En kısa sürede organ nakli merkezine ulaşınız.
• Çağrıyı aldıktan sonra yemek yemeyiniz ve su içmeyiniz.
• Sosyal güvence evraklarınızı, kimliğinizi ve kullandığınız ilaçları yanınıza alınız.
• Yanınızda varsa son tetkik sonuçlarınızı getiriniz.
• Unutmayınız ki, çağrıldığınız karaciğerin size nakledileceği garantisi yoktur. Uygunluk testleri sonucunda tıbben onaylanması halinde nakil yapılır.

Organ Nakli Merkezi Değişikliği

Bir hasta aynı anda yalnızca bir organ nakli merkezinde kayıtlı olabilir. Ancak istediği zaman merkezi değiştirebilir. Bunun için tercih ettiği merkezin Organ Nakli Koordinatörü’ne başvurarak bir dilekçe vermesi yeterlidir. Değişiklik isteği Sağlık Bakanlığı’na iletildikten sonra, kayıt yeni merkeze aktarılır.

Yaşarken Organ Bağışında Bulunmak

Organ bağışı tamamen gönüllülük esasına dayalı bir uygulamadır. Türkiye’deki tüm beyin ölümü vakaları Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Merkezi tarafından takip edilir. Beyin ölümü tanısı alındıktan sonra, ilgili hastanedeki koordinatör, kişinin yakınlarıyla iletişime geçer. Yakınlarının onay vermesi durumunda, yapılan tetkiklerle bağışın tıbben uygun olup olmadığı değerlendirilir.

Organ Bağışı İçin Başvuru

18 yaşını doldurmuş ve akıl sağlığı yerinde olan herkes organ bağışçısı olabilir. Bunun için sağlık müdürlüklerine, devlet veya özel hastanelerdeki Organ Nakli Koordinatörlerine ya da sağlık ocaklarına başvuru yapılabilir. Başvuru sırasında form doldurulur ve kişiye organ bağış kartı verilir. Bu bilgi Sağlık Bakanlığı’nın sistemine kaydedilir.

Ancak organ bağış kartı, tek başına bağışın gerçekleşmesi için yeterli değildir. Nihai karar, kişinin yakınlarının onayına bağlıdır. Bu nedenle bağış kararı, aile bireyleriyle paylaşılmalıdır. Dileyen kişiler daha sonra bağışçılıktan vazgeçebilir.

Organ Bağışı Haftası ve Farkındalık

Ülkemizde her yıl 3-9 Kasım tarihleri arasında Organ Bağışı Haftası kutlanmaktadır. Bu dönemde toplumda organ bağışı bilincinin artırılması amaçlanır. Ancak tüm çabalara rağmen kadavra verici sayısı oldukça düşüktür. Bu nedenle bekleme listelerinde binlerce hasta bulunmaktadır. Karaciğer yetmezliği için alternatif bir tedavi bulunmadığından, canlı vericili karaciğer nakli çoğu zaman tek seçenektir.